آیین‌نامه‌ اجرایی‌ ممنوعیت‌ به‌ کارگیری‌ اصطلاحات‌ بیگانه‌

به کارگیری‌ اصطلاحات بیگانه‌

آیین‌نامه‌ اجرایی‌ قانون‌ ممنوعیت‌ به‌ کارگیری‌ اسامی‌، عناوین‌ و اصطلاحات‌ بیگانه‌

ماده‌ ۱ـ تعاریف‌، اصطلاحات‌ و واژه‌های‌ استفاده‌ شده‌ در این‌ آیین‌نامه‌ به‌ شرح‌ زیر می‌باشد:
الف‌ ـ قانون‌: قانون‌ ممنوعیت‌ به‌ کارگیری‌ اسامی‌، عناوین‌ و اصطلاحات‌ بیگانه‌ مصوب‌ ۱۳۷۵
ب‌ ـ فرهنگستان‌: فرهنگستان‌ زبان‌ و ادب‌ فارسی‌
ج‌ ـ اسم‌ خاص‌: اسمی‌ است‌ که‌ برای‌ نامیدن‌ شخص‌ معین‌ یا جای‌ معین‌ یا چیز معین‌ به‌ کار می‌رود.
د ـ روزنامه‌ و سایر مطبوعات‌: نشریه‌های‌ نوشتاری‌ یا به‌ صورت‌های‌ دیگر که‌ بطور مستقیم‌ با نام‌ ثابت‌ و تاریخ‌ و شماره‌ ردیف‌، در زمینه‌ گوناگون‌ بر اساس‌ قانون‌ مطبوعات‌ مصوب‌ ۲۲/۱۲/۱۳۶۴ مجاز به‌ انتشار می‌باشند.
هاـ گزارش‌ها ومکاتبات‌: گزارش‌ها و نامه‌های‌ رسمی‌ که‌ با امضای‌ مسئولان‌ دستگاه‌های‌ مندرج‌ در قانون‌ ارسال‌ می‌شوند.
و ـ سخنرانی‌ و مصاحبه‌ رسمی‌: سخنرانی‌ و مصاحبه‌ روسای‌ قوای‌ سه‌ گانه‌، وزیران‌، معاونان‌ رییس‌ جمهور، روسای‌ دیوان‌ عالی‌ کشور و دیوان‌ عدالت‌ اداری‌، دادستان‌ کل‌ کشور، نمایندگان‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌، فرماندهان‌ ستادهای‌ مشترک‌ سپاه‌ پاسداران‌ و ارتش‌ و فرماندهان‌ نیروهای‌ پنجگانه‌ سپاه‌ پاسداران‌ و نیروهای‌ سه‌ گانه‌ ارتش‌ و فرمانده‌ نیروی‌ انتظامی‌، معاونان‌ وزیران‌، روسای‌ دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های‌ آموزش‌ عالی‌، روسا، معاونان‌ و مدیران‌ کل‌ سازمانهای‌ دولتی‌ و افراد همتراز آنان‌.
ماده‌ ۲ـ دستگاه‌های‌ قانونگذاری‌، اجرایی‌ و قضایی‌ کشور و سازمان‌های‌ وابسته‌ به‌ آنها و شرکت‌های‌ زیر پوشش‌، وابسته‌ یا تابعه‌ و شرکت‌های‌ دولتی‌، ملی‌ شده‌ یا مصادره‌ شده‌ یا دارای‌ مدیریت‌ دولتی‌ که‌ به‌ نحوی‌ زیر پوشش‌ یکی‌ از وزارتخانه‌ها یا سازمان‌های‌ دولتی‌ اداره‌ می‌شوند و یا به‌ نحوی‌ از انحاء از بودجه‌ عمومی‌ کل‌ کشور استفاده‌ می‌کنند یا قسمتی‌ از بودجه‌ آنان‌ را دولت‌ تامین‌ می‌کند و مؤسسه‌ها و شرکت‌ هایی‌ که‌ شمول‌ مقررات‌ بر آنها مستلزم‌ ذکر نام‌ است‌ مانند سازمان‌ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، شرکت‌ ملی‌ نفت‌ ایران‌، سازمان‌ گسترش‌ و نوسازی‌ صنایع‌ ایران‌، سازمان‌ صنایع‌ ملی‌ ایران‌، شرکت‌ مخابرات‌ ایران‌، شرکت‌ هواپیمایی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ و همچنین‌ شهرداری‌ها و مؤسسه‌ها و نهادهای‌ عمومی‌ موضوع‌ تبصره‌ ذیل‌ ماده‌ (۵) قانون‌ محاسبات‌ عمومی‌، مشمول‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ می‌باشند.
ماده‌ ۳ـ مقامات‌ مذکور در ماده‌(۱) و دستگاه‌های‌ موضوع‌ ماده‌ (۲) این‌ آیین‌ نامه‌ موظفند الفاظ‌ و واژه‌های‌ بیگانه‌ را در گزارش‌ نویسی‌، نامه‌نگاری‌، سخنرانی‌ و مصاحبه‌های‌ رسمی‌ به‌ کار نبرند.
ماده‌ ۴ ـ آن‌ دسته‌ از کلمات‌ عربی‌ و همچنین‌ بعضی‌ از واژه‌های‌ متعلق‌ به‌ سایر زبان‌ها که‌ از دیرباز در زبان‌ فارسی‌ رواج‌ یافته‌ و هم‌ اکنون‌ جزیی‌ از زبان‌ فارسی‌ محسوب‌ می‌شود یا واژه‌ها و اصطلاحات‌ عربی‌ برگرفته‌ از متون‌ و معارف‌ و فرهنگ‌ اسلامی‌ که‌ با بافت‌ زبان‌ فارسی‌ معیار هم‌ خوانی‌ و تناسب‌ داشته‌ باشد، واژه‌ بیگانه‌ تلقی‌ نمی‌شود.
ماده‌ ۵ـ مکاتبات‌ و آگهی‌ هایی‌ که‌ دستگاه‌های‌ موضوع‌ ماده‌ (۲) برای‌ مخاطبان‌ غیر ایرانی‌ تهیه‌ می‌کنند از شمول‌ این‌ آیین‌ نامه‌ خارج‌ است‌.
ماده‌ ۶ـ افرادی‌ که‌ علاوه‌ بر زبان‌ فارسی‌ به‌ یکی‌ از زبان‌های‌ خاص‌ اقلیت‌های‌ دینی‌ شناخته‌ شده‌ در قانون‌ اساسی‌ با گویش‌های‌ محلی‌ و قومی‌ رایج‌ در بعضی‌ مناطق‌ ایران‌ سخن‌ می‌گویند، مجازند از اسامی‌ خاص‌ متعلق‌ به‌ آن‌ زبان‌ یا گویش‌ در نامگذاری‌ محصولات‌ و مؤسسه‌ها و اماکن‌ مربوط‌ به‌ خود در همان‌ مناطق‌ استفاده‌ کنند.
ماده‌ ۷ـ تبدیل‌ نام‌های‌ خاص‌ محصولات‌ ساخت‌ کشورهای‌ دیگر به‌ زبان‌ فارسی‌ الزامی‌ نیست‌ و تغییر اسامی‌ مؤسسه‌هایی‌ که‌ این‌ نوع‌ محصولات‌ را عرضه‌ می‌کنند ضرورت‌ ندارد.
ماده‌ ۸ـ کالاهای‌ صادراتی‌، مشروط‌ بر این‌ که‌ در داخل‌ کشور توزیع‌ نشود، از شمول‌ قانون‌ و این‌ آیین‌نامه‌ خارج‌ است‌.
ماده‌ ۹ـ عبارت‌های‌ شامل‌ الفاظ‌ بیگانه‌ که‌ در نوشته‌ها یا سخنان‌ موضوع‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ به‌ لحاظ‌ رعایت‌ امانت‌ در نقل‌ قول‌ یا بیان‌ خصوصیات‌ و مقتضیات‌ تاریخی‌ و اجتماعی‌ و آموزشی‌ ذکر آنها ضرورت‌ دارد از شمول‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ مستثنی‌ هستند.
ماده‌ ۱۰ـ دستگاه‌های‌ اصلی‌ مذکور در ماده‌ (۲) این‌ آیین‌نامه‌ موظفند به‌ منظور زمینه‌سازی‌ برای‌ اجرای‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ با تشکیل‌ شورای‌ حفظ‌ و ترویج‌ زبان‌ فارسی‌ به‌ ریاست‌ نماینده‌ بالاترین‌ مقام‌ آن‌ دستگاه‌، ضمن‌ هماهنگی‌ و ارتباط‌ با فرهنگستان‌ نسبت‌ به‌ شناسایی‌ و اعلام‌ واژه‌های‌ بیگانه‌ که‌ در آن‌ دستگاه‌ و واحدهای‌ وابسته‌ به‌ آن‌ به‌ کار می‌رود و پیشنهاد معادل‌ فارسی‌ آن‌ به‌ فرهنگستان‌ و یافتن‌ راههای‌ ترویج‌ معادل‌های‌ فارسی‌ تصویب‌ شده‌ توسط‌ فرهنگستان‌ در دستگاه‌ متبوع‌ خود اقدام‌ کنند.
ماده‌ ۱۱ـ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ موظف‌ است‌ با ایجاد واحد مناسب‌ در تشکیلات‌ فعلی‌ خود ضمن‌ زمینه‌سازی‌ برای‌ اجرای‌ قانون‌ و این‌ آیین‌نامه‌ با جدیت‌ از به‌ کارگیری‌ واژه‌های‌ نامانوس‌ بیگانه‌ خودداری‌ کند و ضوابط‌ دستور زبان‌ فارسی‌ معیار را در کلیه‌ برنامه‌های‌ خود رعایت‌ نماید، صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ ملزم‌ است‌ واژه‌های‌ مصوب‌ فرهنگستان‌ زبان‌ و ادب‌ فارسی‌ را پس‌ از ابلاغ‌ در تمامی‌ موارد به‌ کار برد.
ماده‌ ۱۲ـ دستگاه‌های‌ یاد شده‌ در ماده‌ (۲) این‌ آیین‌ نامه‌ که‌ به‌ کارگاهها، کارخانه‌ها، اماکن‌ تولیدی‌ و تجاری‌ و خدماتی‌ پروانه‌ تاسیس‌ و پروانه‌ کسب‌ یا بهره‌برداری‌ یا اجازه‌ تولید و ادامه‌ فعالیت‌ می‌دهند موظفند پیش‌ از صدور پروانه‌ و اجازه‌ تولید و ادامه‌ فعالیت‌ به‌ متقاضیان‌ ابلاغ‌ کنند تا نسبت‌ به‌ تغییر نام‌ مؤسسه‌ یا محصولات‌ خود و گزینش‌ نام‌ فارسی‌ اقدام‌ کنند.
تبصره‌ ـ ذکر نام‌ قبلی‌ مکان‌ها و محصولات‌ در کنار نام‌ جدید آنها (بین‌ دو کمان‌) حداکثر تامدت‌ دو سال‌ مجاز است‌.
ماده‌ ۱۳ـ کلیه‌ روزنامه‌ها و نشریه‌های‌ فارسی‌ زبان‌ موظفند مفاد قانون‌ را در کلیه‌ مطالب‌ خود از جمله‌ آگهی‌ها رعایت‌ کنند. بدیهی‌ است‌ در مورد آگهی‌های‌ خارجی‌ مانند مناقصه‌های‌ بین‌المللی‌ که‌ باید به‌ زبان‌ خارجی‌ چاپ‌ و نشر شوند، طبق‌ مقررات‌ مربوط‌ اقدام‌ خواهند کرد.
ماده‌ ۱۴ـ استفاده‌ از تابلو یانوشته‌ها یا نشانه‌ هایی‌ که‌ منحصراً به‌ خط‌ غیر فارسی‌ تنظیم‌ شده‌ باشد به‌ استثنای‌ نشانه‌های‌ بین‌ المللی‌ ممنوع‌ است‌. نیروی‌ انتظامی‌ موظف‌ است‌ از نصب‌ و ادامه‌ استفاده‌ از آنها جلوگیری‌ کند.
ماده‌ ۱۵ـ چنانچه‌ بر سر فارسی‌ بودن‌ یک‌ نام‌ میان‌ صاحب‌ مؤسسه‌ و دستگاههای‌ مجری‌ اختلاف‌ نظر پدید آید، مرجع‌ تشخیص‌ فرهنگستان‌ خواهد بود که‌ به‌ درخواست‌ دستگاه‌های‌ مجری‌ نظر خود را اعلام‌ خواهد کرد.
تبصره‌ ـ فرهنگستان‌ موظف‌ است‌ ظرف‌ سه‌ ماه‌ از تاریخ‌ وصول‌ استعلام‌، نظر خود را اعلام‌ نماید در هر حال‌ تا زمانی‌ که‌ فرهنگستان‌ اعلام‌ نظر نکرده‌ است‌ مجازات‌های‌ موضوع‌ تبصره‌ (۸) قانون‌ اعمال‌ نخواهد شد.
ماده‌ ۱۶ـ وزارت‌ فرهنگ‌ وارشاد اسلامی‌ در صورت‌ اطلاع‌ یا مشاهده‌ تخلف‌ از مفاد ماده‌ (۱۲) این‌ آیین‌ نامه‌ طی‌ اخطاریه‌ به‌ متخلف‌ ضمن‌ بیان‌ مورد یا موارد تخلف‌، ۱۵ روز مهلت‌ تعیین‌ می‌کند تا رفع‌ تخلف‌ صورت‌ گیرد چنانچه‌ پس‌ از پایان‌ مدت‌ مذکور، تخلف‌ رفع‌ نشده‌ باشد مراتب‌ را به‌ حوزه‌ انتظامی‌ محل‌ اعلام‌ می‌نماید تا نسبت‌ به‌ تعویض‌ نشانه‌ها و تغییر اسامی‌ و عناوین‌ اقدام‌ لازم‌ به‌ عمل‌ آید. در صورت‌ تکرار تخلف‌ مراتب‌ از طریق‌ مراجع‌ قضایی‌ برای‌ اعمال‌ مجازات‌های‌ بند (ج‌) و (د) تبصره‌ (۸) قانون‌ منعکس‌ خواهد شد.
ماده‌ ۱۷ـ وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامی‌ و نیروی‌ انتظامی‌ موظفند با اختصاص‌ واحد متناسب‌ برای‌ اجرای‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ اقدام‌ نماید.
ماده‌ ۱۸ـ وزارت‌ فرهنگ‌ وارشاد اسلامی‌، سازمان‌ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ و فرهنگستان‌ زبان‌ و ادب‌ فارسی‌ و سایر سازمان‌های‌ ذی‌ ربط‌ موظفند به‌ نحو مقتضی‌ از طریق‌ وسایل‌ ارتباط‌ جمعی‌ زمینه‌های‌ اجتماعی‌، فرهنگی‌ اجرای‌ قانون‌ و این‌ آیین‌ نامه‌ را فراهم‌ کنند.

متن کامل قوانین و مقررات تبلیغاتی کشور

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.